آشنایی با مسکات کنسول‌ها؛ از سگا جنسیس تا پلی‌استیشن 5

در تاریخ بازی‌های ویدیویی، بعضی شخصیت‌ها آن‌قدر با یک شرکت یا کنسول خاص پیوند خورده‌اند که تصور آن برند بدون حضورشان دشوار می‌شود. برای بسیاری از گیمرها، شنیدن نام سونیک یادآور سگا است و ماریو نیز تقریباً بلافاصله نینتندو را در ذهن تداعی می‌کند.

این شخصیت‌ها در صنعت بازی با مفهوم «مسکات» شناخته می‌شوند؛ کاراکترهایی که می‌توانند نماینده یک شرکت، برند یا حتی یک کنسول باشند. البته هر شخصیت محبوبی الزاماً مسکات رسمی نیست. گاهی یک کاراکتر به دلیل موفقیت بازی‌هایش، حضور مداوم در یک پلتفرم یا محبوبیت میان کاربران، به شکل غیررسمی به نماد آن تبدیل می‌شود.

از رقابت تاریخی Sega Genesis و Super Nintendo گرفته تا نسل نهم و پلی‌استیشن 5، شخصیت‌های مختلفی چنین جایگاهی پیدا کرده‌اند. در ادامه، نگاهی به مهم‌ترین مسکات‌ها و چهره‌های نمادین کنسول‌های مختلف خواهیم داشت.

مسکات کنسول‌ها دقیقاً چیست؟

همانطور که وب‌سایت تک بازی در صنعت بازی، مسکات معمولاً شخصیتی است که برای نمایندگی از یک شرکت، برند یا پلتفرم شناخته می‌شود. این شخصیت باید هویت مشخصی داشته باشد و بتواند ویژگی‌هایی را که سازنده قصد دارد به مخاطبان منتقل کند، در ذهن آن‌ها تداعی کند.

برای نمونه، سرعت و انرژی سونیک با تصویری که سگا در دوران رقابت با نینتندو از برند خود ارائه می‌داد، ارتباط داشت. ماریو نیز به مرور از یک شخصیت بازی به نمادی برای بازی‌های خلاقانه و خانوادگی نینتندو تبدیل شد.

با این حال، میان مسکات رسمی و شخصیت نمادین یک پلتفرم تفاوت وجود دارد. برای مثال، کریتوس و کرش بندیکوت ارتباط بسیار نزدیکی با پلی‌استیشن دارند، اما نمی‌توان آن‌ها را به معنای دقیق کلمه مسکات رسمی این برند دانست.

Sega Genesis؛ زمانی که سونیک چهره سگا شد

Sega Genesis که در بسیاری از کشورها با نام Mega Drive شناخته می‌شود، یکی از کنسول‌های مهم نسل ۱۶ بیتی بود. با این حال، بخش قابل‌توجهی از هویت آن به شخصیت سونیک گره خورد.

سگا برای رقابت با ماریو به کاراکتری نیاز داشت که بتواند هویتی متفاوت ایجاد کند. نتیجه این تلاش، Sonic the Hedgehog بود؛ یک خارپشت آبی با سرعت بسیار بالا و طراحی متمایز.

اولین بازی Sonic the Hedgehog در سال ۱۹۹۱ منتشر شد و خیلی زود به یکی از مهم‌ترین عناوین Genesis تبدیل شد. سونیک نیز تنها در مدت کوتاهی از یک شخصیت بازی به چهره اصلی سگا تبدیل شد.

به همین دلیل، وقتی صحبت از مسکات سگا به میان می‌آید، سونیک همچنان اولین نامی است که برای بسیاری از گیمرها مطرح می‌شود.

Super Nintendo؛ ماریو، چهره همیشگی نینتندو

نینتندو برای عرضه Super Nintendo Entertainment System یا SNES به یک شخصیت تازه نیاز نداشت. ماریو پیش از ورود این کنسول به بازار، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین شخصیت‌های صنعت بازی به دست آورده بود.

انتشار Super Mario World و حضور ماریو در یکی از مهم‌ترین بازی‌های SNES، ارتباط میان این شخصیت و سخت‌افزار نینتندو را بیش از پیش تقویت کرد.

ماریو البته فراتر از یک مسکات کنسول است. این شخصیت طی چند دهه به یکی از اصلی‌ترین نمادهای خود نینتندو تبدیل شده و حتی افرادی که گیمر نیستند نیز معمولاً او را می‌شناسند.

Sega Saturn؛ سونیک در کنار شخصیت‌های جدید

Sega Saturn نتوانست موفقیت Genesis را تکرار کند و دوران متفاوتی را برای سگا رقم زد. سونیک همچنان مهم‌ترین شخصیت این شرکت بود، اما ساترن نتوانست یک نسخه سه‌بعدی از سری اصلی Sonic ارائه کند که همان تأثیر بازی‌های نسل قبل را داشته باشد.

در این دوره شخصیت‌هایی مانند Nights نیز مورد توجه قرار گرفتند. با این حال، هیچ‌کدام نتوانستند جایگاه سونیک را به‌عنوان نماد اصلی سگا از آن خود کنند.

به همین دلیل، Saturn نمونه جالبی از کنسولی است که شخصیت نمادین برند خود را داشت، اما نتوانست یک مسکات تازه و هم‌سطح با سونیک ایجاد کند.

Nintendo 64؛ ماریو سه‌بعدی می‌شود

Nintendo 64 یکی از کنسول‌های مهم نسل پنجم بود و ورود ماریو به دنیای سه‌بعدی یکی از اتفاقات مهم دوران آن محسوب می‌شود.

Super Mario 64 نشان داد که فرمول پلتفرمر ماریو می‌تواند در محیط‌های سه‌بعدی نیز موفق باشد. این بازی بار دیگر جایگاه ماریو را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های نینتندو تثبیت کرد.

در همین نسل، لینک نیز با The Legend of Zelda: Ocarina of Time به یکی از چهره‌های اصلی Nintendo 64 تبدیل شد. بنابراین در کنار ماریو، لینک نیز نقش مهمی در هویت این کنسول داشت.

PlayStation 1؛ کرش، نماد غیررسمی سونی

اولین پلی‌استیشن برخلاف بعضی رقبای خود، از همان ابتدا یک مسکات مشخص و رسمی نداشت. با این حال، Crash Bandicoot به یکی از شخصیت‌هایی تبدیل شد که بیشترین ارتباط را با این پلتفرم پیدا کردند.

این مجموعه توسط Naughty Dog ساخته شد و بازی‌های آن در دهه ۱۹۹۰ از عناوین شناخته‌شده پلی‌استیشن بودند.

طراحی کارتونی و متفاوت کرش، در کنار سبک گیم‌پلی بازی‌هایش، باعث شد این شخصیت به چهره‌ای آشنا برای کاربران پلی‌استیشن تبدیل شود. رقابت رسانه‌ای میان Crash Bandicoot و Super Mario 64 نیز به پررنگ‌تر شدن این ارتباط کمک کرد.

با این حال، کرش را بهتر است یک نماد غیررسمی پلی‌استیشن بدانیم، نه مسکات رسمی سونی.

Sega Dreamcast؛ آخرین حضور سونیک در سخت‌افزار سگا

Dreamcast آخرین کنسول خانگی سگا بود و سونیک در این دستگاه نیز یکی از مهم‌ترین شخصیت‌ها باقی ماند.

Sonic Adventure یکی از بازی‌های شاخص Dreamcast بود و تلاش کرد این شخصیت را در محیط‌های سه‌بعدی گسترده‌تر به نمایش بگذارد.

Dreamcast از نظر تجاری نتوانست با رقبای خود رقابت کند، اما همچنان میان بسیاری از طرفداران سگا به‌عنوان یکی از خلاقانه‌ترین کنسول‌های این شرکت شناخته می‌شود.

سونیک نیز تا پایان فعالیت سگا در بازار سخت‌افزار، مهم‌ترین نماد این شرکت باقی ماند.

PlayStation 2؛ از Jak and Daxter تا ظهور Kratos

پلی‌استیشن 2 به دلیل داشتن مجموعه بزرگی از بازی‌های اختصاصی، شخصیت‌های متعددی را در خود جای داد. همین موضوع باعث شد برخلاف نسل اول، انتخاب یک مسکات واحد برای این کنسول چندان ساده نباشد.

Jak and Daxter یکی از مجموعه‌های مهم این نسل بود. Ratchet & Clank نیز شخصیت‌هایی را معرفی کرد که به‌مرور با برند پلی‌استیشن پیوند خوردند.

با این حال، ورود God of War و معرفی کریتوس یکی از اتفاقات مهم این دوره بود. کریتوس نخستین بار در پلی‌استیشن 2 ظاهر شد و خیلی زود به یکی از شناخته‌شده‌ترین شخصیت‌های تاریخ پلی‌استیشن تبدیل شد.

با وجود این محبوبیت، کریتوس مسکات رسمی PS2 نبود و بهتر است او را یکی از شخصیت‌های نمادین این پلتفرم بدانیم.

Xbox؛ مستر چیف به نماد مایکروسافت تبدیل می‌شود

مایکروسافت هنگام ورود به بازار کنسول‌ها به شخصیتی نیاز داشت که بتواند هویت Xbox را برای مخاطبان شکل دهد. Master Chief از مجموعه Halo خیلی زود این نقش را بر عهده گرفت.

Halo: Combat Evolved یکی از مهم‌ترین بازی‌های زمان عرضه Xbox بود و تأثیر قابل‌توجهی بر هویت این کنسول داشت.

مستر چیف برخلاف شخصیت‌هایی مانند ماریو و سونیک، ظاهری جدی و نظامی داشت. این ویژگی باعث شد Xbox از نظر هویتی تصویر متفاوتی در بازار کنسول‌ها پیدا کند.

امروز نیز Master Chief یکی از روشن‌ترین نمونه‌های شخصیت نمادین یک پلتفرم محسوب می‌شود.

PlayStation 3؛ Sackboy و هویتی متفاوت

نسل پلی‌استیشن 3 شخصیت‌های مختلفی را به کاربران معرفی کرد، اما Sackboy جایگاه متفاوتی داشت.

این شخصیت عروسکی با مجموعه LittleBigPlanet شناخته شد؛ مجموعه‌ای که خلاقیت بازیکنان و امکان ساخت مراحل مختلف را به بخش مهمی از تجربه خود تبدیل کرده بود.

ظاهر ساده و دوست‌داشتنی Sackboy باعث شد او به یکی از چهره‌های قابل تشخیص پلی‌استیشن 3 تبدیل شود. البته مانند کرش و کریتوس، Sackboy نیز مسکات رسمی تمام برند پلی‌استیشن نبود.

Xbox 360؛ مستر چیف در اوج محبوبیت

در نسل هفتم نیز Master Chief یکی از مهم‌ترین چهره‌های Xbox باقی ماند.

Halo 3 از بزرگ‌ترین بازی‌های Xbox 360 بود و موفقیت آن باعث شد جایگاه مستر چیف به‌عنوان چهره اصلی این برند بیش از گذشته تثبیت شود.

در کنار او، Marcus Fenix از مجموعه Gears of War نیز به یکی از شخصیت‌های شاخص این کنسول تبدیل شد. با این حال، Master Chief همچنان شناخته‌شده‌ترین نماد Xbox بود.

Nintendo Wii؛ ماریو در عصر کنترلرهای حرکتی

Nintendo Wii رویکرد متفاوتی نسبت به بسیاری از رقبای خود داشت. کنترلرهای حرکتی این کنسول باعث شدند مخاطبانی که پیش‌تر گیمر حرفه‌ای محسوب نمی‌شدند نیز به بازی‌های ویدیویی علاقه‌مند شوند.

ماریو در این نسل همچنان یکی از مهم‌ترین چهره‌های نینتندو بود. Super Mario Galaxy و دنباله آن از شاخص‌ترین بازی‌های Wii محسوب می‌شدند.

البته ماریو تنها شخصیت مهم این نسل نبود و کاراکترهایی مانند لینک، دانکی کونگ و کربی نیز بخشی از هویت نرم‌افزاری Wii را شکل دادند.

PlayStation 4؛ پایان دوران یک مسکات واحد

پلی‌استیشن 4 نمونه خوبی از تغییر مفهوم مسکات در صنعت بازی‌های ویدیویی است.

سونی در این نسل دیگر برای معرفی هویت کنسول خود به یک شخصیت واحد وابسته نبود. مجموعه‌ای از بازی‌های بزرگ و شخصیت‌های مختلف، هویت پلی‌استیشن را شکل می‌دادند.

کریتوس در God of War، آلووی در Horizon، نیتن دریک در Uncharted و شخصیت‌های The Last of Us هرکدام بخشی از تصویر این برند را تشکیل دادند.

به همین دلیل، نمی‌توان یک شخصیت مشخص را به‌عنوان مسکات قطعی پلی‌استیشن 4 معرفی کرد.

Xbox One؛ مستر چیف همچنان چهره اصلی Xbox

مایکروسافت در نسل Xbox One همچنان یک شخصیت کاملاً مشخص برای نمایندگی از برند خود داشت.

Master Chief و مجموعه Halo در این نسل نیز حضور پررنگی داشتند و Halo 5: Guardians یکی از بازی‌های مهم Xbox One بود.

Gears of War نیز با شخصیت‌های خود در هویت این پلتفرم نقش داشت، اما مستر چیف همچنان شناخته‌شده‌ترین شخصیت مرتبط با Xbox باقی ماند.

Nintendo Switch؛ رقابت ماریو و لینک برای هویت نسل جدید

Nintendo Switch بار دیگر نشان داد که شخصیت‌های قدیمی نینتندو همچنان بخش مهمی از هویت این شرکت هستند.

Super Mario Odyssey یکی از بازی‌های شاخص این کنسول بود و ماریو را به یکی از اصلی‌ترین چهره‌های Switch تبدیل کرد.

در سوی دیگر، The Legend of Zelda: Breath of the Wild باعث شد لینک نیز در این نسل نقش بسیار پررنگی پیدا کند. Tears of the Kingdom نیز این جایگاه را ادامه داد.

بنابراین هویت Switch بیش از هر چیز با حضور هم‌زمان ماریو و لینک گره خورده است.

PlayStation 5؛ آیا Astro مسکات جدید پلی‌استیشن است؟

در نسل نهم، سونی شخصیتی دارد که بیش از بسیاری از کاراکترهای جدید به مفهوم مسکات نزدیک شده است: Astro.

این ربات کوچک ابتدا در پروژه‌های مختلف پلی‌استیشن ظاهر شد و سپس با Astro Bot Rescue Mission توجه بیشتری به خود جلب کرد.

با عرضه Astro’s Playroom همراه پلی‌استیشن 5، جایگاه Astro پررنگ‌تر شد. این بازی روی کنسول قرار داشت و علاوه بر نمایش قابلیت‌های کنترلر DualSense، ادای احترامی به تاریخ پلی‌استیشن بود.

انتشار Astro Bot در سال ۲۰۲۴ نیز حضور این شخصیت در اکوسیستم پلی‌استیشن را پررنگ‌تر کرد.

به همین دلیل، Astro را می‌توان یکی از نزدیک‌ترین گزینه‌ها به مفهوم مسکات پلی‌استیشن 5 دانست؛ هرچند برای مقایسه جایگاه تاریخی او با شخصیت‌هایی مانند سونیک و ماریو هنوز زمان بیشتری لازم است.

در مجموع، تاریخ مسکات‌ها و شخصیت‌های نمادین کنسول‌ها را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

کنسول	شخصیت یا شخصیت‌های نمادین	جایگاه
Sega Genesis / Mega Drive	Sonic	نماد اصلی سگا
Super Nintendo	Mario	نماد اصلی نینتندو
Sega Saturn	Sonic / Nights	شخصیت‌های شاخص سگا
Nintendo 64	Mario / Link	شخصیت‌های اصلی نینتندو
PlayStation 1	Crash Bandicoot	نماد غیررسمی
Sega Dreamcast	Sonic	نماد اصلی سگا
PlayStation 2	Kratos / Jak	شخصیت‌های شاخص
Xbox	Master Chief	نماد اصلی Xbox
PlayStation 3	Sackboy / Kratos	شخصیت‌های شاخص
Xbox 360	Master Chief	نماد اصلی Xbox
Nintendo Wii	Mario	نماد اصلی نینتندو
PlayStation 4	Kratos / Aloy / Nathan Drake	چند شخصیت شاخص
Xbox One	Master Chief	نماد اصلی Xbox
Nintendo Switch	Mario / Link	شخصیت‌های اصلی نینتندو
PlayStation 5	Astro	نزدیک‌ترین گزینه به مسکات نسل جدید

نکته مهم این است که «مسکات رسمی» با «شخصیت نمادین» یکسان نیست. یک شرکت ممکن است کاراکتری را به‌صورت رسمی برای معرفی برند خود انتخاب کند. سونیک و Master Chief تا حد زیادی به این مفهوم نزدیک هستند.

در مقابل، برخی شخصیت‌ها بدون اینکه رسماً مسکات یک شرکت باشند، به دلیل موفقیت بازی‌هایشان و ارتباط نزدیک با یک پلتفرم، به نماد آن تبدیل شده‌اند. Crash Bandicoot و Kratos نمونه‌هایی از این وضعیت هستند.

در دهه ۱۹۹۰ و سال‌های ابتدایی دهه ۲۰۰۰، رقابت کنسول‌ها تا حد زیادی با شخصیت‌ها و بازی‌های اختصاصی گره خورده بود. سونیک و ماریو در بسیاری از مواقع نماینده دو رقیب اصلی بازار محسوب می‌شدند و Master Chief نیز هویت Xbox را شکل داد.

اما با بزرگ‌تر شدن صنعت بازی، شرکت‌ها دیگر لزوماً به یک شخصیت واحد برای معرفی کنسول خود متکی نیستند. استودیوهای متعدد، بازی‌های انحصاری، سرویس‌های آنلاین و مجموعه‌های بزرگ، هرکدام بخشی از هویت یک پلتفرم را تشکیل می‌دهند.

با این حال، ظهور Astro نشان می‌دهد که مفهوم مسکات هنوز کاملاً از صنعت بازی کنار نرفته است. این شخصیت در نسل پلی‌استیشن 5 جایگاه قابل‌توجهی پیدا کرده و می‌تواند نمونه‌ای از شکل جدید مسکات‌ها در دوران مدرن باشد.

در نهایت، سونیک، ماریو، Master Chief و Astro فقط شخصیت‌های شناخته‌شده بازی‌های ویدیویی نیستند. آن‌ها برای نسل‌های مختلف گیمرها با خاطراتی از کنسول‌ها و بازی‌های محبوبشان پیوند خورده‌اند؛ موضوعی که باعث شده نقش آن‌ها در تاریخ صنعت بازی فراتر از یک کاراکتر معمولی باشد.

منبع: https://techbazi.ir/1819